Het project
Architect Marcel Raymaekers geraakte al vroeg in zijn loopbaan gefascineerd door “historische stijlobjecten”: interieurs of onderdelen van gebouwen die dikwijls zeer bewerkt zijn en waarvan de decoratieve eigenschappen minstens even belangrijk zijn als hun eigenlijke functie. Denk aan zuilen, beelden, toegangspoorten, erkers, schouwen, deuren, belangrijke interieurelementen, vloeren gelegd in een bepaald patroon, etc. Allen waardevolle stukken cultuurpatrimonium.
Raymaekers startte in Genk “Queen of the South” op, een handel in dit soort objecten. Gelegen naast de gigantische stock van het bedrijf ontwierp hij in 1972 een groot entreegebouw waarin de showroom van het bedrijf, alsook de woning van de architect en een publieke brasserie zijn ondergebracht. Het gebouw, integraal opgetrokken uit hergebruikmaterialen en bouwantiek, was het visitekaartje bij uitstek voor zijn bedrijf en architectuurpraktijk.
Het gebouw toont zich als een waar museum van de gebouwde geschiedenis. Bovenaan de voorgevel leest men “Queen of the South”, een deel van het scheprad van de gelijknamige Amerikaanse rivierboot die vroeger de Mississippi af vaarde. Daaronder bevindt zich een erker afkomstig van een Frans kasteel. De andere elementen van de gevel; zuilen, bakstenen, dakpannen, raamkaders, etc. zijn eveneens afkomstig van afbraakwerken. De buitenaanleg bestaat uit hergebruikte dorpels, kasseien, en grote stenen afkomstig van opgebroken straten over het hele land. Wanneer de bezoeker onder de rondboog de omsloten binnenkoer van het gebouw binnenwandelt wordt hij aangekeken door twee leeuwenbeelden afkomstig uit een Franse kasteeltuin. Een houten poort, oorspronkelijk toebehorend aan een kerk in Spa, geeft toegang tot de showroom. Binnen springen de forse houten structurele balken in het oog. Ooit hadden ze eenzelfde dragende functie in een van de Forten uit de fortengordel rond Antwerpen. De vloer bestaat uit delen van marmeren vloeren van verschillende kerken samengebracht in een nieuw, grillig patroon. Meubels, her en der verspreid, komen van overal ter wereld. Zo is bijvoorbeeld de bar gemaakt uit rijkelijk bewerkte houten panelen afkomstig uit India. En dan zijn er nog de tientallen, zo niet honderden beelden die in verschillende opstellingen zijn samengebracht en geen ruimte ongedecoreerd laten. Allen unieke stukken met hun eigen verhaal en afkomst.
Maar de oorspronkelijke betekenis van de objecten waarmee Raymaekers werkte was van ondergeschikt belang aan de nieuwe compositie. Hij benaderde zijn stock als een gigantische blokkendoos waarmee hij op een abstracte manier vrijelijk kon experimenteren. Voor Marcel Raymaeckers gingen architectuur en binnenhuisarchitectuur volledig samen. Als architect besteedde hij, volledig tegen de tijdsgeest in, minutieus aandacht aan de vormentaal van het gebouw, tot in het kleinste detail. Dit gebouw, net als in de ongeveer honderd andere villa’s die hij over heel België gebouwd heeft, is ontworpen geweest vanuit een totaalbeeld op het leven van de bewoners. Helaas is zijn oeuvre nooit gedocumenteerd geweest.
